Koroner Anjiyografi Nasıl Yapılır?

Anjiyografi sırasında, kateter adı verilen ince bir tüp vücuda yerleştirilir ve bu kateter aracılığıyla damarlar görüntülenir. El bilek damarı (radial arter) kullanıldığında işlem sonrası iyileşme daha hızlı gerçekleşir ve hastalar kısa sürede ayağa kalkıp,  taburcu olabilir. Kontrast madde, kateter yoluyla damarlara verilir ve bu sayede kalp damarlarının durumu röntgen cihazı ile görüntülenir. Bu süreçte, damarların tıkalı olup olmadığı incelenir ve gerekirse müdahale edilmesi planlanır.

Balon Anjiyoplasti Nedir?

Balon anjiyoplasti, daralmış veya tıkanmış bir koroner arterin açılması için yapılan bir işlemdir. Bu işlemde, kateterden kalp damar içine ilerletilmiş bir tel üstünden darlık bölgesinde balon şişirilerek, damar duvarına baskı yapılır ve daralmış bölge açılır. Kan akışı yeniden sağlanarak kalbin beslenmesi düzeltilir. Çoğu durumda, bu işlem bir stent yerleştirme veya ilaçlı balon prosedürü ile birlikte gerçekleştirilir.

Stent Yerleştirme Nedir?

Stent işlemi, anjiyoplastinin bir parçası olarak, arter duvarlarına destek sağlamak amacıyla yerleştirilen küçük, metal bir yapıdır. Bu tüp, arterin daralmış bölümünde yer alarak kanın normal şekilde akmasını sağlar. Stentler genellikle uzun süreli çözüm sağlar ve damarın yeniden daralmasını önlemek için çoğunlukla ilaç salınımlı olmaktadır. teknolojik gelişim basamağı olarak ilaçsız stentler tedavide artık yerlerini ilaçlı stent ve ilaçlı balonlara büyük oranda bırakmışlardır.

İlaç Salınımlı Stentler (İSS)

İlaç salınımlı stentler, stentin yerleştirildiği bölgede damarların yeniden daralmasını önlemek için (recoil) kontrollü bir şekilde ilaç salgılar. Bu stentler, özellikle ince damarlar, uzun tıkalı segment, ana koroner darkılkarı  ve bifurkasyon adı verilen damarların ikiye ayrıldığı noktalarda avantaj sağlar. İlaç salınımlı stentler tüm dünyada standart bir tedavi olarak yaygın kullanılmaktadır.

İlaç Kaplı Balonlar 

İlaç kaplı balonlar özellikle stent takılması istenilmeyen durumlarda kullanılan yeni teknolojik ürünlerdir. Damarların uç bölgeleri, eski takılan stentlerin tekrar tıkanması, çift stent uygulaması istenilmeyen yan dallar  veya ince yan damar hastalıkları gibi durumlarda tekrar stent takılması istenmeyen durumlarda ilaç kaplı balonlar tercih edilmektedir. Bu durumlarda tekrar stent takılması metal yükün artmasına neden olacağı için tercih edilmemektedir. İlaçsız, sade balon yapılması durumunda erken dönemde aynı darlığın tekrarlaması riski sebebiyle (recoil) ilaç kaplı balonlar tercih edilmektedir. 

El Bileğinden Anjiyografi Neden Tercih Edilir?

El bileğinden yapılan anjiyografi, kanama riskini önemli ölçüde azaltır ve hastaların hızlı bir şekilde ayağa kalkmasını sağlar. Radial arter üzerinden yapılan işlemler, femoral artere göre birçok avantaj sunar:

• Kanama riski çok düşüktür: Femoral (kasık) arter girişimlerinde %5 olan kanama riski, radial arter girişimlerinde %0,2’ye kadar düşer. Ayrıca Femoral arter girişim sonrası psödoanevrizma ve fistül gibi tekrar cerrahi işlemler gerektiren komplikasyon riski mevcuttur. 
• Hızlı taburcu olma imkânı: El bileğinden yapılan anjiyografi sonrası, hastalar 2-3 saat içinde taburcu olabilirken, femoral arter girişimlerinde bu süre 6-12 saat olabilir.
• Daha az komplikasyon: Radial arter, kanama komplikasyonlarını azaltır ve işlem sonrası konfor sağlar.
• Radial arter girişimlerinde nadir olarak, en sık damarın tıkanması ve kolda ağrı problemi görülebilmektedir. 

Yapılan işlemlerde hastaların %95-98’inde el bileği üzerinden anjiyografi ve stent/ilaçlı balon uygulamaları tercih edilmektedir. Bu oran dünya standartlarının oldukça üzerindedir.

Gelişmiş Görüntüleme Teknikleri

Girişimsel kardiyoloji, doğru tanı ve etkili tedavi için gelişmiş görüntüleme tekniklerine dayanır. Bu teknikler arasında kalp damarına kılavuz tel ilerletildikten sonra bu tel üzerinden çalışan intravasküler ultrason (IVUS), optik koherans tomografi (OCT) ve fraksiyonel akım rezervi (FFR) bulunmaktadır. Bu yöntemler özellikle koroner anjiografide saptanan darlık ciddiyetinden emin olunamayan durumlarda girişime gerek olup olmadığını değerlendirmek amacıyla kullanılır. Ayrıca stent takılan hastalarda stentin daha iyi yerleştirilmesi (optimizasyonu) amacıyla da sıklıkla kullanılmaktadır. 

Intravasküler Ultrason (IVUS) Nedir?

IVUS, damar içindeki plakları ve daralmaları daha detaylı bir şekilde görüntülemek için ultrason teknolojisini kullanır. Bu sayede, damarın yapısı ve plakların yerleşimi hakkında daha fazla bilgi edinilir. IVUS, özellikle stent yerleştirme kararı alınırken hassas bir değerlendirme sağlar. Ana koroner stent takılacak hastalarda beraberinde IVUS kullanılması önerilmektedir. Bu işlem stent işlemleri gibi kolda (radyal arterden) yapılmaktadır. 

Optik Koherans Tomografi (OCT) Nedir?

OCT, ışık dalgaları kullanarak damarların iç çeperlerini detaylı bir şekilde görüntülemeye olanak tanır. Bu teknik, damar duvarlarının incelenmesi ve stent yerleştirilen bölgelerde yeniden daralma olup olmadığının tespiti için kullanılır. OCT, damarın iç yüzeyinin hassas bir şekilde incelenmesini sağlayarak doğru tedavi yönteminin seçilmesine yardımcı olur.

Fraksiyonel Akım Rezervi (FFR) Nedir?

FFR, damar içindeki kan akışının ne kadar etkilendiğini ölçmek için kullanılan bir tekniktir. Bu yöntem, damarda tespit edilen daralmanın klinik açıdan ne kadar önemli olduğunu belirlemede kullanılır. FFR ölçümleri, stent yerleştirilmesine karar vermeden önce yapılabilecek en doğru değerlendirme yöntemlerinden biridir. Fonksiyonel değerlendirmeye olanak sağlayan bu testte darlık anlamlı çıkmazsa gereksiz stent takılmamaktadır.