Prof. Dr. Ekrem GÜLER
Kardiyak Görüntüleme Tanımı, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Kalp hastalıkları, dünya genelinde en yaygın ölüm nedenlerinden biri olup erken tanı ve doğru tedavi ile önlenebilir veya kontrol altına alınabilir. Kardiyak görüntüleme, kalbin yapısını ve fonksiyonlarını ayrıntılı bir şekilde değerlendiren, hastalıkları tespit etmeye ve tedavi planlarını belirlemeye yardımcı olan ileri düzey tıbbi görüntüleme tekniklerini kapsar.
Günümüzde kardiyak görüntüleme teknolojileri, hem invaziv hem de non-invaziv yöntemlerle, kalp sağlığının korunmasına ve kalp-damar hastalıklarının erken tanısına yönelik kapsamlı hizmetler sunar. Bu yazıda, kardiyak görüntüleme yöntemlerini detaylı bir şekilde inceleyecek, hangi testlerin hangi durumlar için kullanıldığını açıklayacak ve kalp sağlığınızı korumanız için nelere dikkat etmeniz gerektiğini ele alacağız.
Kardiyak Görüntüleme Nedir?
Kardiyak görüntüleme, kalp kasının, kapaklarının ve damarlarının durumu hakkında bilgi edinmek için kullanılan bir grup tıbbi testtir. Bu testler, kalbin yapısını, fonksiyonunu ve kan akışını incelemek için kullanılır. Kardiyak görüntüleme, aşağıdaki gibi farklı yöntemlerle uygulanabilir:
- Ekokardiyografi: Ultrason temelli bu görüntüleme yöntemi kullanımı kolay ve radyasyon gerektirmeyen bir yöntem olarak sık kullanılmaktadır. Kalbin kas kitlesi, kapaklar, doğumsal kalp hastalıkları ve basınçlarını ölçmede yardımcı olmaktadır.
- Radyolojik görüntüleme (Röntgen, BT, MR, nükleer tıp): Kalbin anatomisini ve damar yapısını görmek için kullanılır.
Bu testlerin her biri farklı amaçlara hizmet eder ve hekimler tarafından hastanın şikayetleri ve hastalık öyküsüne göre uygun olan yöntem belirlenir.
İleri Ekokardiyografi: 3 Boyutlu Görüntüleme
Ekokardiyografi, ses dalgalarını kullanarak kalbin detaylı görüntüsünü oluşturan bir yöntemdir. Geleneksel 2 boyutlu ekokardiyografinin ötesine geçerek, 3 boyutlu ekokardiyografi teknolojisi sayesinde daha detaylı ve gerçeğe yakın görüntüler elde edilebilir.
Kullanılan Ekokardiyografi Teknikleri:
- Transtorasik Ekokardiyografi (TTE): Cilt üzerinden yapılır, en yaygın ekokardiyografi yöntemidir.
- Transözofageal Ekokardiyografi (TEE): Daha detaylı görüntüler sağlamak için yemek borusu (özefagus) yolu kullanılır.
- Stres Ekokardiyografi: Egzersiz veya ilaç kullanılarak kalbin stres altındaki fonksiyonu ekokardiyografi ile incelenir.
- “Strain” Doku Görüntüleme: Kalp kasının esneklik ve kasılma kapasitesini değerlendirir.
Kardiyak Manyetik Rezonans (MR) ve Bilgisayarlı Tomografi (BT)
- Kardiyak MR: Kalp kası ile ilgili hastalıkların detaylı ve fonksiyonunu incelemek için kullanılır.
- Koroner BT Anjiyografi: Kalp damarlarının darlık ve tıkanıklıklarını tespit eder.
Bu testler, kalp hastalıklarının detaylı ve hassas bir şekilde incelenmesine olanak tanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Belde kanal daralmasına bağlı şikayetler bazen kendiliğinden geçebilir ve hatta tamamen kaybolabilir. Şikayetler geçse de geçmese de kanal daralmasının genişlemesini sağlayan tek tedavi ameliyattır. Bazı durumlarda bel fıtığının sebep olduğu felç durumu bile kendiliğinden düzelebilmektedir. Belde kanal daralmasının kendiliğinden geçme durumu muayene ve MRI bulgularına göre önceden kesin olarak söylenemez Belde kanal daralmasının kendiliğinden iyileşme ihtimalini artması için yukarıda belirttiğimiz yaşam tarzı değişikliklerinin uygulanması gerekir.
Belde kanal daralması nedeniyle bacak ve/veya ayakta güç kaybı, idrar veya büyük abdest kaçırma, idrar yapamama, çok şiddetli ağrı, ani olarak gelişen belde eğrilik (skolyoz) gibi semptomlarda acil cerrahi müdahale gerekebilir.
Belde kanal daralmasının en tipik belirtilerinden biri yürümekle ortaya çıkan ve belden bacağa doğru ağrı yayılmasıdır. Ağrı genellikle her iki bacağa doğru yayılır ama bazen tek taraflı şikayet de olabilir. Bazen de daralma bir tarafta daha şiddetli olur ama şikayet ise tam tersi bölgede daha şiddetli olur. Bazen daralma esas olarak MRI’da sağ bacağa giden sinire baskı yapmasına rağmen ağrı sol tarafta hissedilebilmektedir. Böyle durumlarda fizik muayene ve EMG’nin önemi çok daha fazladır.
Belde kanal daralması için evde uygulanacak egzersizlerle ve çok yoğun olmayacak şekilde yapılacak yürüyüşlerin iyi geldiği kabul edilir. Ancak doğru ve sağlıklı egzersizler için bir beyin cerrahisi ve fizik tedavi uzmanına başvurmak gerekir.
Doktorun muayenesinin ardından doktor tarafından onay verildiği takdirde düzenli ve zorlayıcı olmayan yürüyüşler bel fıtığına iyi gelebilir.
Omurilik kanal daralması genellikle orta yaş ve üzeri bireylerde görülür, ancak bazı genetik faktörler veya travmalar gençlerde de bu duruma yol açabilir.
Evet, ameliyat olmayan birçok hasta için ilaç tedavisi, fizik tedavi ve enjeksiyonlar gibi yöntemlerle semptomlar kontrol altına alınabilir.
Ameliyat sonrası iyileşme süresi, ameliyatın türüne ve kişinin genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir, genellikle birkaç hafta ila birkaç ay arasında değişebilir.
