Abdominal Aort Anevrizmasına Dikkat

Abdominal Aort Anevrizması Nedir?

Aort, vücudumuzun en büyük ana atardamarıdır ve kalpten çıkarak vücuda kan taşır. Abdominal aort, bu ana damarının karın bölgesinden geçen kısmıdır. Abdominal aort anevrizması, aortun bu kısmında damar duvarında zayıflık nedeniyle meydana gelen genişlemeyi ifade eder. Normalde 2,5-3 cm olan damar çapının, yüzde 50’den fazla artarak genişlemesi durumuna anevrizma denir. Çapı 4 cm’yi aşan aortlar anevrizma olarak kabul edilirken, 5,5-6 cm ve üzeri çaplar müdahale gerektiren ciddi bir durumlar olabilir.

Anevrizma genellikle damar sertliği (ateroskleroz) ve yüksek tansiyonun kontrolsüz kalması nedeniyle ortaya çıkabilir. Damar duvarı zamanla elastikiyetini ve direncini kaybeder, bu da genişlemeye ve sonuç olarak anevrizmanın oluşmasına yol açar. Abdominal aort anevrizması genellikle semptom vermediği için, bu sinsi hastalık ancak düzenli taramalarla erken teşhis edilebilir.

Abdominal Aort Anevrizması Neden Erkeklerde Daha Sık Görülür?

Yapılan araştırmalar, abdominal aort anevrizmasının 65 yaş üzeri erkeklerde kadınlara oranla daha sık görüldüğünü ortaya koymuştur. Erkeklerde görülme oranı yüzde 5-10 civarındadır, ancak bunun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genetik faktörler, yaşam tarzı ve sigara kullanımı gibi unsurlar, erkeklerde bu hastalığın daha sık görülmesine neden olabilir.

Abdominal aort anevrizması için risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir:

• Ailede anevrizma öyküsünün bulunması
• İleri yaş (65 yaş üstü)
• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Sigara kullanımı
• Bağ dokusu hastalıkları
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH)
• Yüksek kolesterol seviyeleri
• Süregelen kabızlık sorunu

Bu risk faktörlerine sahip olan bireylerin düzenli olarak doktor kontrollerinden geçmeleri ve gerekli görüntüleme tetkiklerini yaptırmaları önerilir.

Abdominal Aort Anevrizması Belirtileri

Abdominal aort anevrizması çoğunlukla belirti vermez. Bu nedenle, hastalık genellikle başka sağlık sorunları için yapılan görüntüleme testleri sırasında tesadüfen tespit edilir. Özellikle kilolu bireyler, karın bölgesinde "atma" şeklinde olabilecek belirtiyi fark edemezler ve bu hastalığı taşımalarının farkında olmazlar. Bunun sonucunda, içlerinde adeta bir "bomba" taşırlar. Ancak anevrizmanın yırtılmasına kadar ciddi bir belirti görülmeyebilir.

Anevrizmanın yırtılmaya başlaması durumunda şiddetli karın ağrısı, bel ve sırt ağrısı ya da bacaklarda ani ağrı hissi meydana gelebilir. Bu belirtiler anevrizmanın patlamak üzere olduğunu gösterebilir. Eğer karın bölgesinde ani ve şiddetli bir ağrı hissediyorsanız, bu durum yırtılma belirtisi olabilir ve vakit kaybetmeden acilen hastaneye başvurmanız gerekir.

Anevrizmada Tedavi Süreci

Anevrizmanın varlığı ultrasonografi veya BT (bilgisayarlı tomografi) gibi görüntüleme yöntemleriyle tespit edilebilir. 4 cm civarındaki anevrizmalar genellikle izlemeye alınır ve düzenli kontrollerle büyümesi takip edilir. Ancak 5,5-6 cm ve üzerindeki anevrizmalarda kasıktan girişimle (EVAR işlemi) veya cerrahi müdahale gerekebilir.

Tedavi sürecinde, yüksek tansiyon gibi risk faktörlerinin kontrol altına alınması büyük önem taşır. Tansiyonun düzenli takip edilmesi ve doktorun önerdiği ilaç tedavisine uyulması, anevrizmanın büyümesini yavaşlatabilir ve yırtılma riskini azaltabilir.

Abdominal Aort Anevrizması Ameliyatı

Anevrizma çapı 5,5-6 cm’yi geçtiğinde yırtılma riski önemli ölçüde artar ve bu durum cerrahi müdahale gerektirir. Anevrizma ameliyatı iki şekilde yapılabilir: açık cerrahi ve kapalı (endovasküler) cerrahi.

• Açık Cerrahi: Bu yöntemde karın açılır ve balonlaşmış damar kısmı çıkarılır. Yerine yapay bir damar yerleştirilir. Bu, oldukça invaziv bir işlemdir ve ameliyat sonrası iyileşme süreci daha uzundur.
• Kapalı Cerrahi: Bu yöntemde, karın açılmadan kasıklardan girilerek anjiyo benzeri bir işlem yapılır. Balonlaşmış kısma greft stent yerleştirilir. Kapalı yöntem ile kişinin hastanede kalış süresi azalır ve iyileşme süreci daha hızlı gerçekleşir. İşlem riski daha düşük olması sebebiyle, bir hastadan damarın anatomik olarak bir engeli yoksa (genişlemenin böbrek damarına mesafesi gibi) öncelikle endovasküler işlemler tercih edilir.

Her iki yöntemin de avantajları ve riskleri vardır. Doktorunuz, sizin için en uygun tedavi yöntemini belirlerken genel sağlık durumunuzu, anevrizmanın yerini ve büyüklüğünü göz önünde bulunduracaktır.

FAQs: Abdominal Aort Anevrizması ile İlgili Sık Sorulan Sorular

1. Abdominal aort anevrizması neden tehlikelidir?

   Anevrizma, genellikle belirti vermediği için fark edilmez ve ani yırtılma riski taşır. Bu da iç kanamaya yol açarak hayatı tehdit edebilir.

2. Anevrizma belirtilerini nasıl fark edebilirim?

   Genellikle belirti vermese de, karın bölgesinde ani ve şiddetli ağrı, bel ve sırt ağrısı ya da bacaklarda ani ağrı hissi varsa acilen bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir. Bunun dışında 65 yaş üstü erkeklerde rutin ultrason yöntemi ile bir defaya mahsus tarama önerilmektedir.

3. Abdominal aort anevrizması kimlerde daha sık görülür?

   Bu hastalık genellikle 65 yaş üstü erkeklerde daha sık görülür. Ayrıca ailesinde anevrizma öyküsü olanlar, yüksek tansiyonu olanlar, sigara içenler ve KOAH gibi kronik hastalıkları olan kişiler risk altındadır.

4. Abdominal aort anevrizması nasıl teşhis edilir?

   Ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) ile anevrizma tespit edilebilir.

5. Anevrizma tedavi edilmezse ne olur?

   Tedavi edilmeyen anevrizmalar büyüyebilir ve yırtılarak iç kanamaya yol açabilir. Bu durum, hızlı müdahale edilmezse ölümle sonuçlanabilir.

6. Anevrizma ameliyatı riskli midir?

   Her cerrahi müdahalenin riskleri vardır, ancak anevrizma yırtıldığında yaşanacak riskler çok daha yüksektir. Bu nedenle doktorunuz ameliyat kararını risk-fayda dengesini gözeterek verir.

7. Abdominal aort anevrizmasında kapalı cerrahi mi yoksa açık cerrahi mi daha güvenlidir?

   Her iki yöntemin de avantajları ve dezavantajları vardır. Kapalı cerrahi, genellikle daha az invazivdir ve iyileşme süreci daha hızlıdır. Ancak anevrizmanın yeri ve boyutuna göre açık cerrahi de tercih edilebilir. Damar anatomisi uygun her hastada risk daha düşük olduğu için öncelikle kapalı-endovasküler yöntemler tercih edilir. 

8. Ameliyat sonrası iyileşme süreci nasıl olur?

   Kapalı cerrahi sonrası hasta birkaç gün içinde taburcu olabilirken, açık cerrahi sonrası iyileşme süreci daha uzun sürebilir ve yoğun bakımda kalma süresi artabilir.

9. Anevrizma oluşumunu engellemek mümkün mü?

   Yüksek tansiyonu kontrol altına almak, sigarayı bırakmak ve sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, anevrizma oluşumunu engelleyebilir ya da riskini azaltabilir.

10. Anevrizma tekrar oluşur mu?

    Tedavi edilen anevrizmanın tekrar oluşma riski düşüktür, ancak düzenli kontrollerle takip edilmesi önemlidir.

Sonuç

Abdominal aort anevrizması, genellikle belirti vermeyen ancak hayati risk taşıyan ciddi bir damar hastalığıdır. Erken teşhis, bu hastalığın tedavi sürecinde büyük önem taşır. Risk faktörlerine sahip kişilerin düzenli doktor kontrollerine gitmesi ve gerekli tetkikleri yaptırması hayat kurtarıcı olabilir. Anevrizma ameliyatı, riskleri olmasına rağmen tedavi edilmediğinde karşılaşılacak tehlikeler çok daha büyüktür. Bu nedenle, doktorunuzun önerilerine uymak ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemek, bu hastalığın kontrol altına alınmasında kilit rol oynar.