Prof. Dr. Ekrem GÜLER
Yapısal Kalp Hastalıkları Tanımı, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Kalp hastalıklarından bahsedildiğinde genellikle akla ilk gelen şey kalp krizleri ve damar tıkanıklıkları olur. Ancak, kalp sağlığını tehdit eden tek unsur bunlar değildir. Yapısal kalp hastalıkları, kalbin yapısında doğuştan gelen veya sonradan gelişen anormalliklerden kaynaklanabilir ve hayatı ciddi şekilde etkileyebilir.
Bu yazıda, yapısal kalp hastalıklarının farklı türleri, belirtileri, nedenleri ve modern tedavi yöntemlerini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
Yapısal Kalp Hastalıkları Nedir?
Yapısal kalp hastalıkları, kalbin kapakçıkları, odacıkları, odalar arası duvar ve büyük damarları gibi bölümlerinde doğuştan gelen ya da sonradan gelişen anormallikler nedeniyle ortaya çıkan hastalıklardır. Bu hastalıklar, kalbin kan pompalama fonksiyonunu bozabilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Yapısal kalp hastalıkları doğuştan gelen (konjenital) veya sonradan gelişen olarak ikiye ayrılabilir:
1. Doğuştan Gelen (Konjenital) Yapısal Kalp Hastalıkları
Bu tür hastalıklar, bebek anne karnındayken kalbin anormal gelişmesi sonucu ortaya çıkar. Başlıca konjenital kalp hastalıkları şunlardır:
- Atriyal septal defekt (ASD): Kalbin iki kulakçığı arasındaki duvarın tam olarak kapanmaması.
- Ventriküler septal defekt (VSD): Kalbin iki karıncığı arasındaki duvarda delik olması.
- Fallot Tetralojisi: Dört farklı kalp kusurunun bir arada bulunduğu ciddi bir doğuştan kalp hastalığı.
- Patent Duktus Arteriozus (PDA): Doğumdan sonra kapanması gereken bir damarın açık kalması.
- Aort Koarktasyonu: Aortun bir bölümünün daralması nedeniyle kalbin kan pompalamakta zorlanması.
- Ebstein Anomalisi: Triküspit kapağın yanlış konumlanması sonucu kan akışında bozulmaya neden olan bir doğumsal kalp hastalığıdır.
- Mitral Kapak Prolapsusu (MVP): Mitral kapağın düzgün kapanmaması sonucu geriye kan kaçırması ile karakterize edilir.
- Subaortik Stenoz: Sol ventrikülden çıkan kan akışının daralmış bir bölgeden geçmesini gerektiren bir durumdur.
Bu tür doğuştan gelen hastalıkların çoğu bebeklik veya çocukluk çağında belirti verirken, bazıları erişkin yaşlarda fark edilebilir.
2. Sonradan Gelişen Yapısal Kalp Hastalıkları
Bu hastalıklar, yaşamın ilerleyen dönemlerinde enfeksiyonlar, romatizmal hastalıklar, kalp krizleri veya yüksek tansiyon gibi nedenlerle gelişebilir.
Başlıca sonradan gelişen yapısal kalp hastalıkları şunlardır:
- Kalp Kapak Hastalıkları
- Hipertrofik Kardiyomiyopati
- Kalp Yetmezliği (Yapısal Nedenlere Bağlı)
Bu hastalıkların erken teşhisi ve tedavisi, yaşam kalitesini artırabilir ve hastanın sağlıklı bir yaşam sürmesine yardımcı olabilir.
Teşhis Yöntemleri
Yapısal kalp hastalıklarının teşhisi için kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:
- Ekokardiyografi (EKO): Kalp yapısını ve fonksiyonlarını değerlendiren ultrason yöntemi.
- Manyetik Rezonans (MR): Kalbin ayrıntılı görüntülerini sağlayan ileri seviye bir görüntüleme tekniği.
- Kardiyak Kateterizasyon: Kalp içi basınçları ölçmek ve kan akışını incelemek için kullanılan invaziv bir yöntem.
Gebelik ve Yapısal Kalp Hastalıkları
Gebelik sırasında kalp üzerindeki yük arttığı için yapısal kalp hastalığı olan kadınlar özel takip gerektirir. Planlı gebelik önerilir ve yüksek risk grubundaki hastalar için detaylı kardiyolojik değerlendirme yapılmalıdır.
